زيادكننده شير ، ادرار ، عرق و خارج‌كننده سنگ است . دانه آن ملين و در تبهاى حاره و مركّبه 10 * ، سوزش ادرار ، قرحه و خشونت قضيب ناشى از سنگ موثر مىباشد ( عقيلى خراسانى : 11 * ) . تركيبات شيميائى : تخم خربزه داراى 30 تا 40 درصد مواد چرب مىباشد در مغز دانه ميريستيك اسيد ، لينولئيك اسيد ، استئاريك اسيد ، اولئيك اسيد ، پالميتيك اسيد ، آراشيديك اسيد ، ليزين ، گالاكتان ، سيستين ، تريپتوفان ، سيترولين ، املاح فسفات و در بولب ميوه ، هيدرات دو كربن ، كلسيم ، پتاسيم ، فسفر ، منيزيوم ، ويتامين A ، تيامين ، رايبوفلاوين ، نياسين و ويتامين C هم‌چنين آنزيم‌ها اوره‌آز ، پپتيداز ، و پروته‌آز وجود دارد . خواص و موارد مصرف : ميوه مدر خفيف ، نرم‌كننده ، ملين خفيف مىباشد و در موارد احتباس سديم ، سنگ و ناراحتىهاى كليه و مثانه و چنانچه بعد از تولد نوزاد خورده شود در افزايش شير مادر و پولپ آن در اكزما موثر مىباشد . دانه مدر ، زيادكننده ترشح اسپرم و در هيپرتروفى پروستات موثر و عصاره گياه داراى اثر ضد قارچ مىباشد براى دانه اثر ضد كرم نيز گزارش شده است . احتياط : اشخاص مبتلا به ديابت ، التهاب معده و سوءهاضمه از خوردن خربزه بايد اجتناب نمايند . ( * ) - مطالب داخل كروشه [ ] اضافه از قانون ابن سينا مىباشد ( 1 * ) - كتاب مقدس ، عهد عتيق - تورات ، كتاب سفر اعداد باب يازدهم - 223 ( 2 * ) - تت دياسقوريدوس م - 2 ص 202 ( 3 * ) - خنديقون : تركيبى از شراب كهنه ، عسل ، زنجبيل ، هل ، قرنفل ، زعفران و دارچين ( 4 * ) - الابنيه عن حقايق الادويه ص 44 ( 5 * ) - اصل بهق : Vitiligo ( 6 * ) - از صيدنه عپ ، ص 404 ، ذيل شمام ( 7 * ) - تت قانون عب 270 ( 8 * ) - تت جامع مفردات ابن بيطار ج 1 ص 98 ( 9 * ) - اختيارات بديعى ، 67 ، 63 : در صفحه 68 آمده است كه . . . " بطيخ يا خربزه . . . در ميان دو طعام نخورند " كه در ساير منابع و نيز در كتاب خطى اختيارات كتابخانه شخصى آمده است " در ميان دو طعام بخورند " كه بخورند صحيح است . ( 10 * ) - تب حاره يا حمى الحار ، تب ملتهب Inflamatory fever ، كه آن را حمى سونوخس يا حماى دموى نيز مىگفته‌اند ، تب مركب تبى است كه علت آن 2 بيمارى عفونى باشد .